Asafetyda, smrodzieniec, czarcie łajno. Przyprawa czy lek?

Fot: bdspn / gettyimages.com

Asafetyda, inaczej czarcie łajno lub smrodzieniec, to przyprawa, której używa się do dań wegetariańskich. Nadaje im wyrazisty smak. W Indiach często traktuje się ją jako alternatywę dla czosnku i cebuli.

Asafetyda to przyprawa o bardzo silnym, nieprzyjemnym zapachu, przypominającym zapach zgniłego czosnku. Być może właśnie stąd wzięło się jedno z jej określeń – „smrodzieniec”. Inną nazwą używaną w Polsce jest „czarcie łajno”. Smak asafetydy najprościej można określić jako gorzki. Przyprawa drażni niekiedy błony śluzowe gardła.

Co to jest asafetyda?

Asafetyda (lub asafetida) to nazwa utworzona z połączenia słów z języka perskiego (aza ‘kit’, ‘żywica’) i łacińskiego (foetidus ‘śmierdzący’). Jest to pewnego rodzaju guma, która powstała z soku z korzenia i łodygi ogromnego kopru o nieprzyjemnym zapachu. Używano jej już w starożytnym Rzymie. Nie pochodzi z Indii, choć tam cieszyła się największą sławą, była ważnym elementem gastronomii i medycyny. Już w starożytności wiązano asafetydę z pozytywnym wpływem na układ oddechowy, uznawano ją za przyprawę wzmacniającą głosy śpiewaków.

Przyprawa asafetyda (czarcie łajno) – charakterystyka

Asafetyda jest białą gumą o twardej, żywicznej strukturze. Wraz z utratą świeżości brązowieje. W Polsce najczęściej można ją dostać w postaci drobnego, żółtego proszku, rzadziej granulatu, a niekiedy również bloków. Jest to przyprawa uprawiana przede wszystkim w Iranie i Afganistanie. Stamtąd jest eksportowana w inne regiony świata. Pozyskuje się ją z dziko rosnącego w lasach kopru. Ma on drobne liście i kwiaty oraz grube i długie korzenie. Łodygi wydzielają podobny typ żywicy jak korzenie. Obie części rośliny mają podobny cuchnący zapach. W okolicy marca i kwietnia odcina się łodygi jak najbliżej korzenia. Wycieka z nich biała, przypominająca mleko ciecz, która po wyschnięciu przekształca się w żywicę. Po zebraniu żywicy ponownie nacina się łodygę. Proces powtarzany jest przez mniej więcej 3 miesiące, aż korzeń uschnie. Z jednej rośliny można pozyskać nawet 2 kg żywicy.

Asafetyda raczej nie nadaje się do samodzielnego jedzenia. Ma cierpki, nieprzyjemny smak. Dopiero po ugotowaniu nadaje potrawie cebulowy posmak. Zapach przyprawy również nie jest miły. Przypomina gnijący czosnek bądź cebulę, a nawet siarkę. Na szczęście po obróbce termicznej znika z potrawy. Konieczne jest przechowywanie asafetydy w pojemniku, ponieważ jej intensywny zapach może wpływać na inne przyprawy i produkty znajdujące się w jej pobliżu.

Asafetyda w kuchni

Czarcie łajno jest przyprawą stosowaną w niewielkich ilościach. W kuchni indyjskiej wykorzystuje się ją przede wszystkim w potrawach wegetariańskich. Stanowi doskonałą alternatywę dla czosnku i cebuli w kastach bramińskiej i Jain, gdzie te produkty są zabronione. Dodanie asafetydy do dań z soczewicy zapobiega wzdęciom. Przysmak indyjski pappadums również przyprawiany jest asafetydą.

Zastosowanie lecznicze asafetydy

Smrodzieniec to nie tylko przyprawa. Może zostać wykorzystany w wielu jednostkach chorobowych, przede wszystkim w terapii wspomagającej leczenie chorób układu oddechowego. Asafetyda zapobiega wzdęciom. W zależności od regionu czy kultury można spotkać się z wykorzystaniem jej jako amuletu chroniącego dzieci przed chorobami, środka odstraszającego zarazki, a także jako substancji działającej uspokajająco i wspomagającej leczenie uzależnień.

Zobacz film: Na jakie schorzenia pomaga lipa? Źródło: Dzień Dobry TVN.


Data aktualizacji: 27.02.2018,
Opublikowano: 27.02.2018 r.

Polecamy

Komentarze (0)

Trwa dodawanie...
Komentarz dodany!
Komentarz nie mógł zostać dodany
Jakimi ziołami leczyć popularne dolegliwości? Ekspert radzi

Coraz częściej obserwujemy zainteresowanie pacjentów naturalnymi metodami leczniczymi, profilaktyką lub wspomaganiem terapii. Zioła są z pozoru bezpiecznie, ale źle użyte i nieprawidłowo dobrane, mogą nam zaszkodzić. Pamiętajmy, że oprócz właściwości  leczniczych ziół, to większość trucizn pochodzi ze świata roślin. Przed zastosowaniem ziół, zawsze warto sięgnąć po poradę farmaceuty lub lekarza biegłego w temacie fitoterapii.

Czytaj więcej
Olej z wiesiołka – właściwości i zastosowanie

Okazuje się, że wszystko, co najlepsze dla naszego organizmu, znajduje się w roślinach. Wśród ogromu gatunków o prozdrowotnych właściwościach znajduje się wiesiołek – rozpowszechniona roślina rosnąca dziko na łąkach, polach i nieużytkach. Olej tłoczony z tej rośliny od wieków wykorzystywany jest w medycynie naturalnej. Jakie właściwości i zastosowanie ma olej z wiesiołka? Dlaczego spośród wielu produktów dostępnych na rynku warto sięgnąć po olej marki Oleofarm? Sprawdź!

Czytaj więcej
Co to jest bertram lekarski? Właściwości lecznicze i zastosowanie zioła

Bertram lekarski to z wyglądu przypominające rumianek zioło, które znane jest głównie z tego, że uznawane jest za jedną z przypraw św. Hildegardy z Bingen. Ma szerokie zastosowanie lecznicze. Pomaga na różne dolegliwości i stany chorobowe, m.in. wzmacnia odporność, oczyszcza krew, reguluje procesy trawienne, a także wspomaga pamięć i koncentrację.

Czytaj więcej
Kalaryjski masaż stopami – co go wyróżnia? Technika wykonania, efekty, wskazania

Kalaryjski masaż stopami uważany jest za jeden z bardziej odprężających zabiegów. Charakteryzuje się nietuzinkową techniką opracowywania mięśni. Masażysta stymuluje punkty witalne i kanały energetyczne pacjenta za pomocą jednej stopy. Sam jest podwieszony na linie.

Czytaj więcej
Maść niedźwiedzia - jak działa i kiedy warto ją stosować?

Maść niedźwiedzia jest naturalnym preparatem zawierających liczne ekstrakty z ziół. Choć polecana jest głównie sportowcom, sprawdzi się w każdej domowej apteczce jako preparat rozgrzewający, przeciwbólowy i przyspieszający regenerację przeciążonych mięśni.

Czytaj więcej
7 korzyści z picia soku wiśniowego. Dobre wieści dla cukrzyków!

Lipiec to sezon na wiśnie. Słodko-kwaśne owoce z cierpką nutą są kwintesencją lata i mają mnóstwo wartości odżywczych. Spiesz się i zrób zapasy, z których przygotujesz przepyszny sok, który nie tylko wzmocni twoją odporność, ale też zadba o dobry i spokojny sen. Sprawdź, jakie jeszcze płyną korzyści z picia soku wiśniowego.

Czytaj więcej
Rumianek pospolity - zastosowanie i właściwości lecznicze popularnego zioła. Znana dietetyczka poleca!

Rumianek bardzo często stosowany jest jako roślina lecznicza. Jego właściwości łagodzą m.in. bóle brzucha i wspomagają trawienie. Ponadto ma działanie przeciwzapalne i antybakteryjne, np. przy zapaleniu dolnych dróg moczowych. Stosowany jest także w kosmetyce.

Czytaj więcej
Datura (bieluń dziędzierzawa) – trująca roślina o działaniu narkotycznym

Datura jest rośliną pochodzącą z Meksyku, jednak obecnie występuje również w Europie oraz Ameryce Północnej. Datura charakteryzuje się ładnymi, lejkowatymi kwiatami, dlatego stała się popularna, m.in., jako kwiat ogrodowy i balkonowy. Bieluń dziędzierzawa coraz bardziej znany jest również ze swoich narkotycznych właściwości, w szczególności wśród eksperymentującej młodzieży.

Czytaj więcej
Zioła na zaparcia – jakie najlepiej wybrać, aby szybko i skutecznie poradzić sobie z problemem?

Zioła na zaparcia skutecznie usuwają nieprzyjemne uczucie ciężkości i pełności w brzuchu. Dodatkowo likwidują często towarzyszące zaparciom wzdęcia i bolesność brzucha. Najbardziej skutecznymi ziołami są mięta pieprzowa, senes, siemię lniane.

Czytaj więcej
Czy chrzan jest zdrowy? Właściwości lecznicze korzenia i liści chrzanu

Chrzan pospolity ma wiele prozdrowotnych właściwości. Jest stosowany m.in. podczas przeziębienia i grypy, w chorobach reumatologicznych, nowotworowych i układu trawienia. Jest wykorzystywany także w kuchni i kosmetyce. Można go spotkać zarówno jako roślinę dziko rosnącą, jak również uprawną – w Polsce, Europie i Azji

Czytaj więcej