Homocysteina: jaki ma związek z miażdżycą i poronieniami?

Fot.: littlebell / stock.adobe.com

Poziom homocysteiny jest związany przede wszystkim z poziomem witamin z grupy B i kwasu foliowego. Jej nadmiar stymuluje rozrost mięśni gładkich naczyń, uszkodzenie komórek śródbłonka naczyniowego i wiele innych niekorzystnych procesów.

Wzrost poziomu homocysteiny jest związany ze zwiększeniem ryzyka chorób sercowo naczyniowych, jak zawał mięśnia sercowego czy udar niedokrwienny mózgu, chorób neurodegeneracyjnych, nowotworów, a także zwiększa ryzyko poronienia, nadciśnienia u kobiet w ciąży i występowania wad rozwojowych. Wysoka homocysteina w badaniach laboratoryjnych jest często związana z przewlekłą niewydolnością nerek, niedoczynnością tarczycy, niedokrwistością złośliwą, niewydolnością wątroby, a także z niedoborami pokarmowymi, np. kwasu foliowego. Niski poziom homocysteiny jest związany z obniżeniem ryzyka choroby niedokrwiennej, udaru, a także jest skorelowany ze spadkiem częstotliwości wad cewy nerwowej. Do obniżenia poziomu homocysteiny konieczna jest suplementacja witaminy B12 i kwasu foliowego.

Co to jest homocysteina?

Homocysteina to aminokwas siarkowy. Powstaje w komórkach, w wyniku przemian fizjologicznych aminokwasu, jakim jest metionina, a konkretnie jej aktywna forma – S-adenozylometioniny. Homocysteina bierze udział w metabolizmie różnych związków koniecznych do właściwego funkcjonowania organizmu. Transportowana jest z wieloma związkami na zewnątrz komórki, dlatego też może być oznaczana w osoczu krwi obwodowej. W wyniku remetylacji lub transsulfuracji może ulec ponownym przemianom w nerkach i wątrobie do metioniny i cysteiny. Do tych procesów konieczny jest odpowiedni poziom kwasu foliowego oraz witamin B6 i B12.

Norma homocysteiny

Prawidłowe stężenie homocysteiny we krwi wynosi 5–14 µmol/l. Podwyższenie poziomu homocysteiny, czyli hiperhomocysteinemia, dzieli się na łagodne (15–30 µmol/l), umiarkowane (30–100 µmol/l) oraz ciężkie (powyżej 100 µmol/l). Poziom homocysteiny w osoczu powyżej 500 µmol/l związany jest z genetycznie uwarunkowaną chorobą, tzw. homocystynurią.

Polskie Towarzystwo Badań nad Miażdżycą wprowadziło zalecenia dotyczące przeprowadzania testów przesiewowych służących ocenie poziomu homocysteiny we krwi. Badanie to docelowo powinny być wykonywane u osób:

Przyczyny wysokiego poziomu homocysteiny

Główną przyczyną hiperhomocysteinemii jest niedobór kwasu foliowego oraz witamin B6 i B12. Są to niezbędne witaminy służące usuwaniu homocysteiny i utrzymaniu jej poziomu w granicach normy. Jest to szczególnie częste w następujących grupach:

  • osoby starsze,
  • wegetarianie,
  • osoby ze schorzeniami nerek,
  • ciężarne ze stanem przedrzucawkowym,
  • osoby nadużywające alkoholu,
  • osoby nieodpowiednio odżywiające się.

Wysoki poziom homocysteiny a miażdżyca

Homocysteina modyfikuje białka osocza krwi, głównie albuminę i hemoglobinę. Zmienia się więc struktura biologicznie aktywnych białek. W wyniku licznych procesów biochemicznych dochodzi do powstania reaktywnych form tlenu i uszkodzenia śródbłonka, a także upośledzenia rozkurczu naczyń krwionośnych. W obecności homocysteiny nadmiernie namnażają się mięśnie gładkie w ścianach tętnic. Uszkodzenie śródbłonka wpływa na rozwój miażdżycy. Dodatkowo zmiany w obrębie ścian naczyń tętniczych przyczyniają się do wzrostu oporu obwodowego i rozwojowi nadciśnienia tętniczego. Wpływa to na upośledzenie krążenia w naczyniach mózgowych i ryzyko udaru.

Homocysteina jest czynnikiem prozakrzepowym, ponieważ wywołuje zaburzenia przepływu krwi. Jej wysoki poziom sprzyja rozwojowi zakrzepicy tętniczej i żylnej.

Homocysteina a ciąża

Poziom homocysteiny istotnie wpływa na płodność i przebieg ciąży. Homocysteina zmniejsza szanse zapłodnienia, powoduje problemy z implantacją zarodka. Jeśli dojdzie do ciąży, wzrasta ryzyko poronienia, wad wrodzonych, porodu przedwczesnego, a także obumarcia płodu.

Podwyższony poziom homocysteiny a inne choroby układowe

Hiperhomocysteinemia jest jednym z czynników ryzyka chorób Parkinsona i Alzheimera. Upośledza syntezę istotnych neuroprzekaźników, jak noradrenalina, dopamina i serotonina. Zwiększa również ryzyko rozwoju nowotworów, szczególnie raka jelita grubego.

Jak obniżyć poziom homocysteiny?

Główne czynniki mające wpływ na wzrost poziomu homocysteiny to niski poziom aktywności fizycznej, zła dieta, palenie tytoniu, starszy wiek, a także pogorszenie funkcji wątroby i nerek. Wiek nie jest czynnikiem modyfikowalnym, jednak na pozostałe czynniki człowiek ma ogromny wpływ. Ponadto prawidłowy poziom witamin B6, B12 i kwasu foliowego zapobiega nadmiernemu wzrostowi poziomu homocysteiny. Odpowiednia podaż tych witamin powinna wynikać z diety. Produkty będące ich źródłem to: zielone warzywa, jaja, ryby, rośliny strączkowe i pełne ziarna zbóż.

Zobacz film: Badanie CRP. Jakie są normy CRP we krwi. Źródło: 36,6


Data aktualizacji: 09.03.2018,
Opublikowano: 09.03.2018 r.

Polecamy

Komentarze (0)

Trwa dodawanie...
Komentarz dodany!
Komentarz nie mógł zostać dodany
Gazometria krwi - parametry, wskazania, wyniki

Gazometria krwi pomaga zdiagnozować przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), astmę lub zaburzenia kwasowo - zasadowe w organizmie. Dzięki wynikom badania pH krwi możliwe jest leczenie i wdrożenie leków, które pomogą pacjentowi.

Czytaj więcej
Zastosowanie kliniczne badania poziomu chromograniny w surowicy krwi

Chromogranina należy do grupy laboratoryjnych, niespecyficznych markerów chorób nowotworowych. Jest to białko produkowane przez niektóre gruczoły wydzielania wewnętrznego. Podwyższony poziom chromograniny może sugerować obecność w organizmie nowotworu neuroendokrynnego, np. przewodu pokarmowego.

Czytaj więcej
Podwyższone trójglicerydy – główne przyczyny i objawy. Dieta przy wysokich trójglicerydach

Podwyższone trójglicerydy w negatywny sposób rzutują na stan zdrowia. Stanowią determinant rozwoju wielu chorób. Zwiększają ryzyko udaru mózgu, zawału serca, cukrzycy i zespołu metabolicznego.

Czytaj więcej
Zakażenie koronawirusem można wykryć już w 12 sekund - powstał nowy, bardzo szybki i czuły test

Szybkie testy na koronawirusa to bardzo ważne narzędzie do walki z pandemią COVID-19. Amerykańscy naukowcy opracowali właśnie test, który wykrywa zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 już 10-12 sekund i jest wyjątkowo szybki!

Czytaj więcej
Podwyższone trójglicerydy. Czym jest hipertriglicerydemia? Przyczyny, dieta oraz postępowanie lecznicze

Hipertriglicerydemia jest stanem, który obecnie znacznie częściej obserwuje się w gabinetach lekarskich ze względu na coraz mniej higieniczny tryb życia, nadużywanie alkoholu oraz otyłość. Definiuje się ją jako podwyższenie poziomu trójglicerydów we krwi na czczo powyżej 150 mg/dl.

Czytaj więcej
O czym świadczy transaminaza alaninowa (ALT) powyżej normy?

Wątroba jest ważnym narządem dla funkcjonowania organizmu, a jej uszkodzenie może być wcześnie wykryte dzięki badaniom laboratoryjnym. Poziom enzymów, takich jak transaminaza alaninowa (ALT), ulega podwyższeniu, kiedy dochodzi do zaburzenia funkcji hepatocytów.

Czytaj więcej
Kwas moczowy – jego stężenie we krwi powinniśmy badać  przynajmniej raz w roku

Podwyższony kwas moczowy ma związek z takimi chorobami jak cukrzyca, miażdżyca i zaburzenia sercowo-naczyniowe. Właśnie dlatego badanie poziomu tego kwasu we krwi powinno być wykonywane przynajmniej raz w roku – uważają eksperci.

Czytaj więcej
COVID-19. Jak sprawdzić, że przeszło się zakażenie koronawirusem?

Zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 nie jest równoznaczne z wystąpieniem objawów typowych na COVID-19. Badania pokazują, że większość osób przechodzi infekcję bardzo łagodnie lub nie ma żadnych dolegliwości. Jak sprawdzić, czy mieliśmy kontakt z koronawirusem SARS-CoV-2. 

Czytaj więcej
Pulsoksymetr - jak działa? Co wynik pomiaru mówi o naszym zdrowiu? 

Pulsoksymetr to urządzenie, które pozwala określić wysycenie krwi tlen, czyli tzw. saturację. Dodatkowo - pośrednio - mierzy częstość pracy serca. Aparat zakłada się na palec lub nadgarstek. W razie potrzeby pomiaru można dokonać w innym miejscu o dobrym ukrwieniu powłok, np. na płatku ucha.

Czytaj więcej
Jak sprawdzić, czy mamy dobrą odporność? 3 badania zalecane przez specjalistów

O odporności świadczy przede wszystkim podatność na różnego rodzaju infekcje, ale nie tylko. Jakość i działanie naszego układu odpornościowego można sprawdzić, wykonując proste badanie krwi. Co dokładnie warto oznaczyć? 

Czytaj więcej