Operacja zaćmy – postępowanie po zabiegu. Jakie są powikłania?

Fot : © Brigitte Smith / gettyimages.com

Zabieg usuwający zaćmę to jedna z częstszych procedur wykonywanych na oddziałach okulistycznych. Odpowiednie postępowanie po zabiegu na zaćmę pozwala uniknąć nieprzyjemnych komplikacji i daje szansę na prawidłowe widzenie.

W uniknięciu komplikacji po operacji zaćmy pomaga stosowanie się do porad lekarskich. Powikłania po zabiegu występują bardzo rzadko, a korzyści w postaci znaczącej poprawy widzenia przewyższają niedogodności związane z przestrzeganiem zaleceń.

Na czym polega operacja zaćmy?

Zaćma (katarakta) to powszechna choroba, polegająca na zmętnieniu soczewki oka. Dotyczy zwykle osób w starszym wieku i polega na zmianie ostrości widzenia. Zabieg usunięcia zaćmy jest obecnie powszechnie wykonywany, zazwyczaj w trybie jednodniowym. Procedura trwa około 20–40 minut, a pacjent po kilku godzinach zostaje wypisany do domu z odpowiednimi zaleceniami. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu powierzchownym za pomocą kropel lub żelu podawanego do worka spojówkowego.

Obecnie najczęstszą procedurą jest, przeprowadzana za pomocą ultradźwięków, fakoemulsyfikacja zaćmy. Powikłania występują niezmiernie rzadko, dlatego zabieg stał się metodą z wyboru. Na miejsce usuniętej soczewki wstawia się nową, zwijalną, którą rozwija się, gdy przejdzie przez niewielką ranę operacyjną. Moc implantu oblicza się podczas wykonywanych przed zabiegiem badań, by dopasować ją do pacjenta.

Postępowanie po operacji zaćmy

Każdy pacjent po zabiegu dostaje wytyczne dotyczące dalszego postępowania, których musi bezwzględnie przestrzegać, by zapobiec powstaniu powikłań pooperacyjnych. W szpitalu lekarz lub pielęgniarka pouczają na temat pielęgnacji operowanego oka, a w razie konieczności zalecane są leki obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe, wspomagające regenerację nabłonka rogówki lub antybiotyki.

Operowane oko powinno być chronione w sposób szczególny. Nie należy go dotykać, pocierać ani płukać, zaciskać powiek. Rana pooperacyjna goi się przez mniej więcej 6 tygodni, w tym czasie trzeba w szczególny sposób zapobiegać zakażeniom i przeciążeniom. Konieczne jest unikanie wysiłku fizycznego, pochylania głowy do przodu, dźwigania ciężarów o wadze większej niż 5 kg. Operowane oko w ciągu dnia nie musi być zasłaniane opatrunkiem, w razie silnego wiatru lub dużego nasłonecznienia należy nosić okulary przeciwsłoneczne. W początkowym okresie warto zrezygnować z oglądania telewizji oraz czytania.

Postępowanie po zabiegu operacji zaćmy obejmuje podaż leków w postaci kropel (antybiotyku, steroidowych lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych) według rozpiski ustalanej przez lekarza prowadzącego przez kolejne 4 tygodnie. Przed każdym podaniem preparatów należy umyć dokładnie ręce. Aby prawidłowo zakropić oko, trzeba spojrzeć w górę, odchylić dolną powiekę, unikać dotknięcia podajnikiem rzęs i powieki. Następnie oko należy zamknąć na około 1 minutę. Nie wolno stosować innych preparatów niż zalecone przez lekarza.

Należy pamiętać o stawieniu się na wyznaczone kontrole, zawarte w karcie informacyjnej, wydanej celem oceny przebiegu pooperacyjnego. W razie wystąpienia zaczerwienienia, bolesności operowanego na zaćmę oka, zaburzeń widzenia należy natychmiast zgłosić się do placówki, w której był wykonywany zabieg.

Powikłania po operacji zaćmy

Zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu zaćmy jest jedną z najbezpieczniejszych procedur wykonywanych na świecie. Małe cięcie, które zwykle nie wymaga zakładania szwów, pozwala na szybki powrót do zdrowia i funkcjonowania. Należy jednak pamiętać, iż tak jak każda inwazyjna procedura przeprowadzana na oczach, może wiązać się z komplikacjami. Powikłania po usunięciu zaćmy występują rzadko, dotyczą około 1% pacjentów. W większości przypadków udaje się ich uniknąć dzięki właściwemu postępowaniu pooperacyjnemu.

Najczęstsze przyczyny powikłań po operacji zaćmy to m.in.: trudności związane z przebiegiem operacji – nietypowa anatomia oka u pacjenta, nieumyślny błąd lekarski, a także niestosowanie się do zaleceń w trakcie rekonwalescencji. Pęknięcie torebki tylnej soczewki zdarza się niezmiernie rzadko, skutkuje trudnościami w umieszczeniu nowej struktury lub koniecznością wykonania ponownego zabiegu. Obecnie zostało praktycznie wyeliminowane ze względu na odstąpienie od wykonywania zabiegu za pomocą ostrych narzędzi. Najgroźniejsze możliwe powikłanie – krwotok do gałki ocznej – nie jest obecnie obserwowane.

Zakażenia wewnątrzgałkowe dzięki profilaktyce antybiotykowej oraz używaniu sterylnych narzędzi podczas operacji zostały praktycznie wyeliminowane i dotyczą jedynie 0,1% pacjentów. Na infekcje narażone są bardziej osoby z osłabioną odpornością lub cukrzycą. W przypadku pojawienia się objawów w postaci zaczerwienienia, bólu, ropnej wydzieliny, zaburzeń ostrości widzenia wdraża się kompleksową terapię antybiotykową, mającą na celu usunięcie powikłania i powrót do zdrowia.

W pierwszym okresie po zabiegu mogą wystąpić powikłania operacji zaćmy związane z gojeniem. Oprócz infekcji do możliwych komplikacji zalicza się przesunięcie się implantu, powstanie zaćmy wtórnej, wzrost ciśnienia śródgałkowego, odwarstwienie się siatkówki.

Czym zajmuje się okulista?

Getty Images / iStock

Bibliografia:

1. Wytyczne leczenia operacyjnego zaćmy opracowane przez Polskie Towarzystwo Okulistyczne. 2014, aktualizacja 2016.

2. Lee Y. Porównanie powikłań śródoperacyjnych fakoemulsyfikacji między operacjami rozdzielonymi usunięcia zaćmy i witrektomii a zabiegami fakowitrektomii. [w:] Okulistyka po Dyplomie. Tom 2, nr 3, 2012, s. 43–52.

Data aktualizacji: 20.05.2021,
Opublikowano: 23.05.2021 r.

Polecamy

Komentarze (0)

Trwa dodawanie...
Komentarz dodany!
Komentarz nie mógł zostać dodany
Jak ochronić oczy przed smogiem? Coraz większy problem w dużych miastach  

Smog ma niekorzystny wpływ nie tylko na płuca, czy serce. Szkodzi również oczom. Jak bardzo jest dla nich niebezpieczny i co można zrobić, aby zminimalizować jego szkodliwe działanie? 

Czytaj więcej
Innowacyjna terapia przeciw cukrzycy – leczyć mają komórki wszczepione do oka

Cukrzyca to poważna choroba metaboliczna. Jednym z jej objawów jest prawidłowy poziom glukozy we krwi. Badacze ze Szwecji opracowali nowatorską metodę leczenia cukrzycy. Na czym polega?   

Czytaj więcej
Zaćma (katarakta) – poważna choroba oczu: rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie

Zaćma to wrodzona lub nabyta choroba narządu wzroku, polegającą na powstawaniu plamek na soczewce oka. Jest ona jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty. Zwykle dotyka osoby w podeszłym wieku, a jej przyczyny nie są do końca poznane. Zazwyczaj dużą rolę przypisuje się czynnikom genetycznym oraz zaburzeniom o podłożu metabolicznym. Podstawowym objawem zaćmy jest obniżenie poziomu ostrości wzroku. Jedynym skutecznym sposobem leczenia tej choroby wzroku jest operacja.

Czytaj więcej
Kwalifikacja wady wzroku do korekcji laserowej - co musisz wiedzieć

Korekcja wad wzroku za pomocą lasera to popularna, skuteczna i szybka metoda pozbycia się wad wzroku. Wybór zabiegu laserowego może wydawać się kuszący, ale nie każda osoba jest odpowiednim kandydatem do tego rodzaju korekcji. Dowiedz się, dlaczego badanie przed laserową korekcją wzroku jest konieczne, jak wygląda oraz jakie są przeciwwskazania do wykonania takiego zabiegu.

Czytaj więcej
Zwyrodnienie plamki żółtej. Czy dieta i dobrze dobrane okulary mogą spowolnić rozwój choroby?

Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) to najczęściej diagnozowana choroba siatkówki oka. W Polsce dotkniętych jest nią już ponad 1,3 mln osób, a wśród nich 140 tys. cierpi na jej groźniejszą, wysiękową postać. Rozwój choroby spowalnia nie tylko odpowiednia terapia u okulisty. Sprawdź, jak dieta i nowoczesne urządzenia optyczne mogą pomóc osobom chorym na AMD.

Czytaj więcej
Przekrwione oczy u dziecka i dorosłego –­ jakie są najczęstsze przyczyny? Jak łagodzić objawy?

Przekrwione oczy mogą oznaczać podrażnienie spojówek bądź ich stan zapalny wywołany np. alergią lub inną infekcją. Zdarza się, że zaczerwienienie pojawia się w związku z chorobą innych części oka czy chorobą autoimmunologiczną. Często jest też przypadłością osób noszących soczewki kontaktowe.

Czytaj więcej
Oftalmoplegia (porażenie międzyjądrowe) – przyczyny, obraz kliniczny i leczenie

Oftalmoplegia to zespół objawów w obrębie narządu wzroku, którego występowanie związane jest z chorobami ośrodkowego układu nerwowego. Powoduje zaburzenia widzenia pod postacią dwojenia i oczopląsu.

Czytaj więcej
Okulary przeciwsłoneczne – z filtrem, polaryzacyjne, korekcyjne

Okulary przeciwsłoneczne pełnią funkcje ochronne, zapobiegając nadmiernemu przepuszczaniu szkodliwych promieni słonecznych do oka. Powinny być wyposażone w specjalny filtr. Okulary przeciwsłoneczne z polaryzacją są odpowiednie dla kierowców i sportowców. Filtr fotochromowy stosuje się w okularach przeciwsłonecznych korekcyjnych. 

Czytaj więcej
O czym świadczy spuchnięte oko u dziecka? Leczenie i domowe sposoby na opuchnięte powieki

Spuchnięte oko u dziecka ma wiele przyczyn. Najczęściej obrzęk pojawia się razem z zapaleniem spojówek, jęczmieniem lub mechanicznym podrażnieniem oka. Wówczas mogą mu towarzyszyć inne objawy: zaczerwienienie, łzawienie, pieczenie i światłowstręt. Spuchnięte oczy u dziecka trzeba skonsultować z lekarzem.

Czytaj więcej
Zaćma i jaskra – czym różnią się te dwie choroby oczu?

Zaćma i jaskra to dwie najczęstsze, poważne choroby oczu prowadzące do ślepoty. O ile zaćma dotyczy uszkodzenia jednego elementu oka – soczewki, o tyle jaskra jest kompleksowym, postępującym procesem degeneracji włókien nerwowych odpowiedzialnych za transmisję wrażeń wzrokowych do mózgu.

Czytaj więcej