Częste choroby skóry głowy u dorosłych i dzieci. Jakie dają objawy?

Fot.: adam88xx / stock.adobe.com

Choroby skóry głowy mogą wystąpić zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Schorzeniem, które może pojawić się w każdej grupie wiekowej, jest łupież czerwony mieszkowy. Typową chorobą wieku dziecięcego jest z kolei ciemieniucha.

Skóra głowy może być wrażliwa z natury lub może stać się taka w wyniku niekorzystnie działających czynników zewnętrznych. Choroby skóry głowy stają się coraz większym problemem zdrowotnym. Rozwinąć się mogą niezależnie od wieku. Jedną z najczęściej występujących jest łupież.

Choroby skóry głowy – łupież czerwony mieszkowy

Łupież czerwony mieszkowy (pityriasis rubra pilaris – PRP) to przewlekła, klinicznie niejednorodna choroba skóry głowy. Występuje u osób starszych jako typ I klasyczny uogólniony i typ II atypowy oraz u dzieci jako typ III klasyczny uogólniony, typ IV ograniczony i typ V dziecięcy atypowy. Przyczyny powstawania łupieżu czerwonego mieszkowego nie są znane. Zauważono, że choroba niekiedy występuje rodzinnie. Wymienia się trzy szczyty zachorowań: w wieku 0–10, 11–19 i 40–60 lat.

Wspólną cechą wszystkich pięciu typów jest występowanie przymieszkowych rogowaciejących grudek, rumieni i łupieżowatych łusek. Zmiany początkowo dotyczą twarzy, owłosionej skóry głowy i rąk. Następnie skupiają się i zlewają, tworząc złuszczające się ogniska koloru łososiowego. W warstwie rogowej ma miejsce hipergranuloza i nieregularny rozrost naskórka. Skóra staje się erytrodermiczna (ma miejsce uogólniony proces chorobowy, który obejmuje cały obszar skóry, a zaczerwienienie i złuszczanie pojawia się na ponad 90% powierzchni ciała).

Leczenie opiera się na farmakoterapii. Choremu podawane są retinoidy lub metotreksat czy cyklosporyna. Konieczne jest odpowiednie natłuszczanie i nawilżanie skóry. Niekiedy miejscowo stosowane są maści zawierające glikokortykosteroidy.

Choroby skóry głowy i włosów – grzybica

Grzybica to choroba skóry głowy i włosów. Jest infekcją zewnątrzpochodną wywołaną przez dermatofity antropofilne, zoofilne i geofilne. Zmiany występują przede wszystkim u dzieci. W tym przypadku zakażenie pojawia się tylko na owłosionej skórze głowy. Z kolei u dorosłych choroba rozwija się na skórze brody i głowy.

Głównymi czynnikami etiologicznymi odpowiedzialnymi za wystąpienie grzybicy skóry owłosionej są grzyby chorobotwórcze: Trichophyton violaceum, Trichophyton tonsurans, Trichophyton schoenleinii, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton verrucosum, Microsporum audouinii i Microsporum canis. Do zakażenia dochodzi głównie przez bezpośredni kontakt. Prawdopodobna jest też droga pośrednia – przez szczotki czy grzebienie. Czynnikami sprzyjającymi zakażeniu są m.in.: defekt neutrofilów (chemioterapia, radioterapia), niedobór limfocytów T (choroba Hodgkina, AIDS), czynniki środowiskowe (urządzenia kąpielowe, detergenty), choroby metaboliczne (nadczynność tarczycy, cukrzyca, niewydolność nerek), zaburzenia odporności, niedożywienie, wyniszczenie, przerwanie ciągłości tkanek, ciąża, okres noworodkowy i stany zapalne.

Na skórze można zaobserwować liczne ogniska złuszczającej się skóry, w obrębie których widoczne są połamane włosy na poziomie skóry, żółte lub szare łuski, niekiedy łysienie plackowate i stan zapalny. Z mieszków włosowych może wydobywać się ropna treść. Grzybica to choroba skóry głowy powodująca wypadanie włosów.

W farmakoterapii zastosowanie mają gryzeofulwina, terbinafina, flukonazol i itrakonazol. Leczenie trwa średnio 6–12 tygodni. Niekiedy konieczna jest epilacja zakażonych włosów. Przybory do pielęgnacji należy myć w ciepłej wodzie z mydłem oraz dezynfekować zakażone ubrania i pościel.

Choroby skóry głowy u dzieci – ciemieniucha

Ciemieniucha to choroba skóry głowy u dzieci, która potrafi pojawić się już w 3–6 tygodniu życia. Uważa się, że jest spowodowana przez zwiększoną aktywność gruczołów łojowych w wyniku zwiększonego stężenia hormonów matki lub nadużycia drażniących produktów do pielęgnacji skóry we wczesnych tygodniach życia. Wydzielany w nadmiarze łój i złuszczone komórki naskórka tworzą ciemnożółte plamy o różnym stopniu nasilenia. Zmiany zazwyczaj ograniczają się do skóry głowy dziecka, ale zdarza się, że pojawiają się także na brwiach, okolicach nosa, za uszami, w fałdkach skóry. 

Schorzenie leczy się, aplikując olej roślinny na noc w połączeniu z delikatnym czesaniem i usuwaniem luźnych płatków skóry. Należy unikać używania silnych szamponów przeznaczonych do leczenia łupieżu.

Choroby włosów i skóry głowy – wszawica głowowa

Powszechną chorobą włosów i skóry głowy jest wszawica głowowa. Jest ona zakaźną chorobą pasożytniczą, a przy tym stanowi problem o wymiarze społecznym. Za schorzenie odpowiada zakażenie wszą ludzką, czyli małym, płaskim owadem bez skrzydeł, który żywi się krwią ze skóry głowy. Wszy składają dziennie około 10 gnid, z których po 7 dniach wykluwają się młode. Choroba ta obecnie najczęściej występuje u przedszkolaków i młodzieży szkolnej.

Owłosiona skóra jest pokryta małymi, swędzącymi, nakładającymi się w skupiska grudkami, które mogą występować również na karku i za uszami.

Leczenie wszawicy opiera się na farmakoterapii. W aptece można kupić, bez recepty, kilka preparatów zwalczających wszawicę:

  • zawierające permetrynę, w formie szamponu, kremu, lotionu – nakłada się je na suche włosy na 10 minut;
  • zawierające 4% roztwór dimetikonu i cyklometikonu 5 – do wcierania w suche włosy.

W zwalczaniu wszawicy można wykorzystać także grzebień elektroniczny. Należy dbać o higienę.

Zobacz film: Jak leczyć wszawicę? Źródło: Stylowy Magazyn


Bibliografia:

1. Omulecki A., Walczak-Koszela I., Łupież czerwony mieszkowy – typ IV młodzieńczy. Opis przypadku, „Przegląd Dermatologiczny”, 2013, 100, s. 36–39.

2. Galęba A., Bajurna B., Grzybica skóry owłosionej, „Pielęgniarstwo Polskie”, 2014, 1(51), s. 49–53.

3. Izdebska J.N., Wszy? Poznaj i pokonaj problem, Warszawa, Wydawnictwo PWN, 2014.

4. Hay R., Diagnosis and management of tinea capitis, London, Mosby-Wolfe, 1999.

5. Jabłońska S., Chorzelski T., Choroby skóry, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1994.

6. Sikora M., Pachołek T., Soter K., Szepietowski J., Analiza zakażeń grzybiczych skóry i jej przydatków w rejonie Wrocławia w latach 1995–1999, „Mikologia Lekarska”, 2000, 7(3), s. 145–151.

7. Szklarczyk M., Goździalska A., Jaśkiewicz J., Choroby oraz pielęgnacja skóry głowy i włosów, W: Goździalska A., Jaśkiewicz J. (red.), Stan skóry wykładnikiem stanu zdrowia, Kraków: Oficyna Wydawnicza AFM, 2012, s. 65–73.

8. Trotter S., Pielęgnacja skóry noworodka, W: Lumsden H., Holmes D. (red.), Noworodek i jego rodzina. Praktyka położnicza, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2012, s. 100–113.

Data aktualizacji: 28.02.2018,
Opublikowano: 08.01.2018 r.

Polecamy

Komentarze (0)

Trwa dodawanie...
Komentarz dodany!
Komentarz nie mógł zostać dodany
Jakie są przyczyny trądziku różowatego? 

Trądzik różowaty jest powszechną chorobą skórną, która dotyka miliony ludzi na całym świecie. Choć myli się go z tradycyjnym trądzikiem, ma unikalne cechy i objawy. Charakteryzuje się przede wszystkim zaczerwienieniem skóry, wypryskami, a także uczuciem pieczenia i swędzenia. Chociaż nie jest groźny dla zdrowia, może znacząco wpływać na jakość życia i samopoczucie osób dotkniętych tą chorobą. 

Czytaj więcej
Jak czytać skład kosmetyków i na co zwracać uwagę? 

Odpowiednio dobrane produkty kosmetyczne pomagają maskować niedoskonałości skóry, podkreślają jej naturalne piękno, a także chronią przed skutkami negatywnego wpływu środowiska. Zrozumienie składu kosmetyków ma ogromne znaczenie z perspektywy naszego zdrowia i pielęgnacji. Warto dowiedzieć się, co kryje się pod nazwami poszczególnych składników, aby świadomie wybierać produkty, które będą korzystne dla naszej skóry i naszego ciała. 

Czytaj więcej
Jaki kolagen jest najlepszy na skórę i włosy? 

Kolagen, często określany „białkiem młodości”, uznawany jest za kluczowy składnik wspierający zachowanie zdrowej, promiennej skóry oraz lśniących włosów. Mimo że producenci suplementów diety prześcigają się w tworzeniu kolejnych preparatów, wybór najlepszego kolagenu wcale nie jest łatwy. Zatem jak wybrać najlepszy kolagen na skórę? Czy opinie użytkowników powinny być czynnikiem wpływającym na zakup? Czy kolagen pomaga w zachowaniu młodego wyglądu? 

Czytaj więcej
Przykłady ziół fotouczulających. Fotouczulenie – objawy i sposoby leczenia

Zioła fotouczulające to takie, w składzie których znajdują się substancje reagujące negatywnie na promieniowanie UV. Fotoalergia charakteryzuje się powstaniem dolegliwości skórnych w postaci m.in.: zaczerwienienia, swędzenia, pieczenia, obrzęku, złuszczenia i przebarwienia skóry.

Czytaj więcej
Ugryzienie meszki – jakie mogą wystąpić objawy i kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Ugryzienie meszki dosyć łatwo rozpoznać. Charakteryzuje je widoczny i krwawiący ślad, wokół którego kształtuje się bolesny obrzęk. Drobne rany po ukąszeniu meszki dosyć długo się goją, a ból może utrzymywać się przez kilka dni.

Czytaj więcej
Brodawki na twarzy – nieestetyczny problem. Jak się ich pozbyć?

Brodawki na twarzy to problem estetyczny niejednego pacjenta, który udaje się do dermatologa. Popularnym preparatem na brodawki na twarzy jest maść z kwasem salicylowym. Oprócz niej istnieje wiele innych metod na brodawki na twarzy.

Czytaj więcej
Zbliżające się lato to czas wyzwań dla skóry – o czym musisz pamiętać

Promienie słoneczne przynoszą wiele pożytku dla naszego zdrowia i samopoczucia. Z ich działaniem wiążą się jednak również negatywne aspekty. Czy powinnyśmy zatem opierać się pokusie przebywania na zewnątrz? W żadnym wypadku Podpowiadamy, jak mądrze korzystać z letnich dni, aby nie ucierpiała na tym nasza skóra.

Czytaj więcej
Jak zatrzymać siwienie w młodym wieku? Poznaj przyczyny przedwczesnego siwienia

Siwienie włosów w młodym wieku to proces, na który mają wpływ geny, styl życia, niedobór witamin i substancji odżywczych oraz zaburzenia funkcjonowania tarczycy. W niektórych przypadkach przedwczesnemu siwieniu można zapobiegać lub skutecznie je spowolnić.

Czytaj więcej
Kolagen rybi – właściwości zdrowotne. Jaki wpływ kolagen rybi ma na stawy, skórę czy włosy

Kolagen rybi stosowany jest nie tylko jako substancja spowalniająca starzenie się skóry czy włosów. Hydrolizat kolagenu z ryb morski może łagodzić bóle i przyspieszać regenerację stawów.

Czytaj więcej
Łysienie plackowate u dzieci – objawy, przyczyny, sposoby leczenia

Łysienie plackowate uważa się za najczęstszą przyczynę utraty włosów u dzieci. Ta przewlekła choroba zapalna ma niejasną patogenezę, choć często wymienia się wpływ czynników autoimmunologicznych. Niewiele jest fachowych publikacji na jej temat, zwłaszcza tych dotyczących leczenia.

Czytaj więcej